• 2721097371
  • Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Blog

Κρέας, ψάρι και σόγια: Πως επιδρούν στη γονιμότητα;

Τι κοινό έχουν το κρέας, το ψάρι και η σόγια; Είναι και τα τρία τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες με διαφορετική όμως επίδραση τόσο γενικά στην υγεία μας όσο και στη γονιμότητα.

Λίγα λόγια για τις πρωτεΐνες…

Οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουμε ποια τρόφιμα μας δίνουν πρωτεΐνη – το κρέας, το ψάρι, τα αυγά, το τυρί, το γιαούρτι, το γάλα και τα όσπρια (και κάποια άλλα τρόφιμα).

Όταν καταναλώνουμε πρωτεΐνες, το σώμα μας τις διασπά σε μικρότερα κομμάτια, τα αμινοξέα. Κάποια από αυτά τα αμινοξέα μπορεί και το σώμα μας να τα συνθέσει, 9 όμως από τα 20 συνολικά αμινοξέα από τα οποία αποτελούνται οι πρωτεΐνες τα λαμβάνουμε μόνο από τη διατροφή. Αυτά τα αμινοξέα, τα οποία δεν μπορεί το σώμα μας να τα συνθέσει, ονομάζονται απαραίτητα.

Τα φυτικά τρόφιμα, για παράδειγμα τα περισσότερα όσπρια, δεν περιέχουν συνήθως όλα τα απαραίτητα αμινοξέα, γι’ αυτό και τα χαρακτηρίζουμε ως τρόφιμα που μας δίνουν πρωτεΐνες χαμηλής βιολογικής αξίας. Από την άλλη, τα ζωικά τρόφιμα μας δίνουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα και χαρακτηρίζονται ως πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας.

Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις. Η σόγια και τα φασόλια edamame (τα φασόλια σόγιας που δεν έχουν ωριμάσει) για παράδειγμα, αν και φυτικά τρόφιμα περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα.

Ακόμα και αν ακολουθούμε αυστηρά χορτοφαγική διατροφή, χωρίς να τρώμε δηλαδή τίποτα ζωικό (ούτε αυγά και γαλακτοκομικά) με τους κατάλληλους συνδυασμούς μπορούμε εύκολα να πάρουμε από τη διατροφή μας όλα τα απαραίτητα αμινοξέα.

Σε τι διαφέρουν οι πρωτεΐνες από το κρέας, το ψάρι και τη σόγια;

Αν και τα τρία αυτά τρόφιμα μας δίνουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα έχουν μεγάλες διαφορές στην περιεκτικότητά τους σε λιπαρά και φυτικές ίνες.

Ας δούμε μερικά παραδείγματα:

  • 100 γρ. χοιρινό σουβλάκι (καλαμάκι): 222 θερμίδες, 10,9 γρ. πρωτεΐνες, 19,8 γρ. λιπαρά
  • 100 γρ. τόφου (από φασόλια σόγιας): 61 θερμίδες, 7 γρ. πρωτεΐνες, 2,6 γρ. λιπαρά
  • 100 γρ. σαρδέλες ψητές: 218 θερμίδες, 28,2 γρ. πρωτεΐνες, 11,6 γρ. λιπαρά

Εκτός από τα διάφορα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν αυτά τα τρόφιμα, κάτι που μας απασχολεί σε σχέση με τη γονιμότητα είναι η περιεκτικότητα τους σε περιβαλλοντικούς ρύπους και τα φυτο-οιστρογόνα στη σόγια.

Τι δείχνουν οι μελέτες;

Η επιστημονική βιβλιογραφία μας δείχνει κάποιες αρκετά ενδιαφέρουσες τάσεις σε ότι αφορά την κατανάλωση διαφορετικών πρωτεϊνών και τη γονιμότητα.

Σε μία μεγάλη μελέτη, τη Nurses Health Study ΙΙ, παρατηρήθηκε ότι η αυξημένη κατανάλωση ζωικών πρωτεϊνών σχετιζόταν με υπογονιμότητα. Πιο συγκεκριμένα, όσες γυναίκες κατανάλωναν μία επιπλέον μερίδα κρέατος, πουλερικών ή ψαριού την ημέρα, είχαν 32% περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν ωορρηξιακή υπογονιμότητα.

Επιπλέον, σε γυναίκες με υπογονιμότητα παρατηρήθηκε ότι η κατανάλωση κόκκινου κρέατος πριν από εξωσωματική είχε αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη του εμβρύου και στην εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Από την άλλη, η αυξημένη κατανάλωση ψαριών σχετίστηκε με περισσότερες πιθανότητες σχηματισμού βλαστοκύστης (το στάδιο ανάπτυξης του εμβρύου μετά από 5 ημέρες καλλιέργειας στο εργαστήριο).

Δεν είναι βέβαια όλα τα ψάρια το ίδιο. Γνωρίζουμε ότι όσο πιο μεγάλο είναι ένα ψάρι τόσο πιο μολυσμένο είναι. Για παράδειγμα, ο ξιφίας έχει πολύ υψηλότερα επίπεδα υδραργύρου από τις σαρδέλες. Ίσως αυτό να εξηγεί ευρήματα από κάποιες μελέτες που δείχνουν ότι η αυξημένη κατανάλωση θαλασσινών σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα υδραργύρου στο αίμα ή στα μαλλιά και υπογονιμότητα.

Σε ότι αφορά τη σόγια, έχει τραβήξει πολύ το επιστημονικό ενδιαφέρον λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας σε φυτο-οιστρογόνα.

Αρχικά υπήρχαν αναφορές για την αρνητική επίδραση της κατανάλωσης σόγιας στη γονιμότητα σε πρόβατα και στη συνέχεια σε άλλα θηλαστικά. Τα στοιχεία που έχουμε μέχρι σήμερα σε ανθρώπους, αν και περιορισμένα, δεν δείχνουν συνολικά ότι η κατανάλωση σόγιας επηρεάζει αρνητικά τη γονιμότητα στις γυναίκες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα αποτελέσματα από μελέτες σε ζευγάρια που ακολούθησαν εξωσωματική γονιμοποίηση, όπου όλες δείχνουν ότι η κατανάλωση σόγιας έχει θετική επίδραση. Σε μία μελέτη σε ζευγάρια με αδιευκρίνιστη υπογονιμότητα που ακολούθησαν εξωσωματική γονιμοποίηση, παρατηρήθηκε ότι οι γυναίκες με τη μεγαλύτερη πρόσληψη ισοφλαβολών σόγιας (ένα φυτικό συστατικό της σόγιας) είχαν 77% περισσότερες πιθανότητες να γεννήσουν ένα ζωντανό μωρό σε σχέση με τις γυναίκες που δεν κατανάλωναν καθόλου προϊόντα σόγιας.

Συμπερασματικά

Τη δεδομένη στιγμή,  οι γνώσεις μας για την επίδραση του κόκκινου και του λευκού κρέατος στη γονιμότητα είναι περιορισμένες. Παρ’ όλα αυτά, τα ευρήματα από τις διαθέσιμες μελέτες δείχνουν ότι η αυξημένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος σχετίζεται με υπογονιμότητα και αρνητική έκβαση για το έμβρυο.

Για τα ψάρια, τα πράγματα είναι ακόμα πιο πολύπλοκα καθώς ο βαθμός της περιβαλλοντικής μόλυνσης επηρεάζει τη γονιμότητα. Γενικά, φαίνεται ότι είναι προτιμότερο να επιλέγουμε μικρά ψάρια με χαμηλή περιεκτικότητα σε βαρέα μέταλλα και ψάρια από θάλασσες που δεν είναι μολυσμένες.

Τέλος, η κατανάλωση προϊόντων και συμπληρωμάτων σόγιας δε φαίνεται να επηρεάζουν αρνητικά τη γονιμότητα, αντίθετα οι λίγες μελέτες που έχουν γίνει δείχνουν ότι έχουν θετική επίδραση.

Συγγραφή:
Πηνελόπη Δουβόγιαννη, Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος
  • Gaskins AJ, Chavarro JE. Diet and fertility: a review. Am J Obstet Gynecol. 2018.
  • Chavarro JE, Rich-Edwards JW, Rosner BA, Willett WC. Protein intake and ovulatory infertility. Am J Obstet Gynecol. 2008.

  • Axmon A, Rylander L, Stromberg U, Hagmar L. Female fertility in relation to the consumption of fish contaminated with persistent organochlorine compounds. Scand J Work Environ Health. 2002.