• 2721097371
  • Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Blog

Νεότερες οδηγίες για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης

Αυτές τις ημέρες πραγματοποιείται το 16ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής και Διαιτολογίας, στα πλαίσια του οποίου η διαιτολόγος Πηνελόπη Δουβόγιαννη παρουσίασε τα νεότερα δεδομένα για το Σακχαρώδη Διαβήτης Κύησης. Σε αυτό το άρθρο, μπορείς να διαβάσεις τα συμπεράσματα από την ομιλία.

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης (ΣΔΚ) είναι η διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων που παρουσιάζεται για πρώτη φορά κατά την εγκυμοσύνη.

Υπολογίζεται ότι εμφανίζεται στο 5-18% των εγκύων. Τα τελευταία χρόνια φαίνεται βέβαια ότι υπάρχει μία αυξητική τάση.

Ποια είναι τα διαγνωστικά κριτήρια;

Όταν μάθεις ότι είσαι έγκυος ο γυναικολόγος σου μεταξύ άλλων εξετάσεων θα σου γράψει και μία εξέταση για το σάχκαρο νηστείας. Αν οι τιμές του σακχάρου νηστείας είναι από ≥92 mg/dL και <126 mg/dL, τότε σύμφωνα με τις οδηγίες της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας θεωρείται ότι έχεις ΣΔΚ (αν είναι πάνω από 126 mg/dL θεωρείται ότι είχες σακχαρώδη διαβήτη πριν την εγκυμοσύνη).

Αν το σάκχαρο νηστείας είναι κάτω από 92 mg/dL, τότε ο γιατρός σου θα προγραμματίσει μία εξέταση που ονομάζεται δοκιμασία φόρτισης με γλυκόζη, μεταξύ της 24ης και της 28η εβδομάδας κύησης.

Η εξέταση αυτή γίνεται το πρωί, μετά από 8ωρη νηστεία. Τις 3 ημέρες πριν την εξέταση θα πρέπει να έχεις φάει αρκετούς υδατάνθρακες, δεν χρειάζεται υπερβολές βέβαια. Θέλουμε να τρως πάνω από 150 γρ. υδατάνθρακες την ημέρα, οπότε 2 φέτες ψωμί στο πρωινό, 2-3 φρούτα μέσα στην ημέρα, 1 μερίδα ζυμαρικά στο μεσημεριανό και 2 φέτες ψωμί στο βραδινό καλύπτουν την ποσότητα αυτή των υδατανθράκων.

Δεν θα πρέπει επιπλέον να έχεις περιορίσει τη φυσική σου δραστηριότητα αυτές τις ημέρες.

Στην Ελλάδα συνήθως η δοκιμασία γίνεται με 75 γρ. γλυκόζης. Γίνεται μία μέτρηση του σακχάρου σου πριν πιείς τη γλυκόζη και μετά ξανά στη μία και στις δύο ώρες.


Παρακάτω μπορείς να δεις τα διαγνωστικά κριτήρια για το ΣΔΚ:

Δοκιμασία φόρτισης με 75 g γλυκόζη

  • Γλυκόζη νηστείας: 92 mg/dL
  • Γλυκόζη 60 ́: 180 mg/dL
  • Γλυκόζη 120 ́: 153 mg/dL

Όταν έστω μία τιμή είναι πάνω από τα όρια τότε γίνεται διάγνωση για ΣΔΚ.

Κίνδυνοι που σχετίζονται με τον Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης

  • Μακροσωμία (αυξημένο βάρος νεογνού) και πολυυδράμνιο (αυξημένο αμνιακό υγρό)
  • Αυξημένο κίνδυνο για τραυματισμό του νεογνού κατά τον τοκετό
  • Αυξημένη συχνότητα εμβρυικού θανάτου
  • Απώτεροι κίνδυνοι για το παιδί, όπως αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσει αργότερα παχυσαρκία, μεταβολικό σύνδρομο και διαβήτη τύπου 2
  • Προεκλαμψία
  • Καισαρική τομή
  • Αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 για τη μητέρα

Διατροφή στο Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης

Η σωστή διατροφή αποτελεί βασικό μέρος της θεραπείας στο ΣΔΚ. Ένας διαιτολόγος με εμπειρία στο ΣΔΚ θα μπορέσει να καταρτίσει για εσένα το κατάλληλο πρόγραμμα για τον καλύτερο έλεγχο των επιπέδων σακχάρου.

Σε γενικές γραμμές, αυτό που προσέχουμε είναι η ποσότητα, η κατανομή και το είδος των υδατανθράκων που καταναλώνονται, όπως επίσης και ο συνδυασμός των τροφίμων.

Συνήθως η διατροφή αποτελείται κατά 35-35% από υδατάνθρακες, 20-25% πρωτεΐνες και 30-40% από λίπος.

Αυτό που προσέχουμε, με βάση της πρόσφατες οδηγίες της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, είναι να έχουμε ελάχιστη πρόσληψη 175 γρ. υδατανθράκων, 70 γρ. πρωτεϊνών και 30 γρ. φυτικών ινών την ημέρα.

Κάτι που θέλει προσοχή, είναι οι υδατάνθρακες να είναι σωστά μοιρασμένοι μέσα στην ημέρα, έτσι ώστε να μην «ξεμένει» από ενέργεια η εγκυμονούσα και μπαίνει σε μία κατάσταση που λέγεται κέτωση.

Οι θερμίδες του διαιτολογίου θα πρέπει να είναι πάνω από 1800 την ημέρα. Ακόμα και αν η εγκυμονούσα έχει αυξημένο βάρος δεν θέλουμε να τρώει λιγότερο από αυτές τις θερμίδες.

Παράλληλα, το διαιτολόγιο θα πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες της εγκυμονούσας σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία (οι ανάγκες είναι ίδιες με γυναίκες που δεν έχουν ΣΔΚ). Θέλουμε να υπάρχει ποικιλία στη διατροφή και να υπάρχουν επιλογές από υγιεινά τρόφιμα για καλύπτει η διατροφή τις ανάγκες στα θρεπτικά συστατικά. Ιδιαίτερη έμφαση, όπως πάντα στην εγκυμοσύνη, θα πρέπει να δίνεται στη διατροφή ώστε να παρέχει ικανοποιητικές ποσότητες σε σίδηρο, φυλλικό οξύ και ασβέστιο.

Μαζί με τη διατροφή, η ήπια άσκηση μπορεί να βοηθήσει στον καλύτερο έλεγχο των επιπέδων σακχάρου, εφόσον βέβαια δεν υπάρχει μαιευτική αντένδειξη. Για παράδειγμα, 10 λεπτά περπάτημα μετά από κάθε κύριο γεύμα θα μπορούσε να συμβάλει στον καλό γλυκαιμικό έλεγχο.

Αυτοέλεγχος σακχάρου

Εάν έχεις εμφανίσει ΣΔΚ, θα πρέπει να μετράς με το ειδικό μηχάνημα το σάκχαρό σου από 4 μέχρι και 6 φορές την ημέρα (νηστική, πριν και 1 ώρα μετά τα γεύματα).

Θα πρέπει επίσης να καταγράφεις τις μετρήσεις για να μπορεί ο ενδοκρινολόγος και ο διαιτολόγος που σε παρακολουθούν να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα της διατροφής.

Παρακάτω μπορείς να δεις τους στόχους του γλυκαιμικού ελέγχου, σύμφωνα με τις τελευταίες συστάσεις τις Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας:

  • Γλυκόζη νηστείας και προγευματική 70-95 mg/dL
  • Γλυκόζη 1 ώρα μετά το γεύμα 90-130 mg/dL
  • Γλυκόζη 2 ώρες μετά το γεύμα 80-120 mg/dL

Θεραπεία με ινσουλίνη

Αν η διατροφή από μόνη της δεν αρκεί για να μπορέσεις να ελέγξεις τα επίπεδα σακχάρου ή όταν ο υπέρηχος δείχνει ότι το έμβρυο έχει αυξημένο βάρος σε σχέση με την εβδομάδα κύησης που διανύεις, στο θεραπευτικό σχήμα προστίθεται η ινσουλίνη.

Αν παίρνεις ινσουλίνη, θα πρέπει να μετράς το σάκχαρό σου 6-7 φορές την ημέρα (ημέρα (πριν και μία ώρα μετά τα κύρια γεύματα και προ του ύπνου). Μπορεί όμως να χρειαστεί μία ακόμα μέτρηση στη διάρκεια της νύχτας,  μεταξύ 2 πμ - 4 πμ. για να εντοπισθεί μία πιθανή υπογλυκαιμία.

Υπογλυκαιμία

Με την ινσουλίνη, υπάρχει η πιθανότητα να πέσει το σάκχαρό σου σε χαμηλά επίπεδα, όταν δεν έχεις φάει αρκετή ποσότητα υδατανθράκων για την ινσουλίνη που έχεις λάβει (κάτω από mg/dl).

Καλό είναι να γνωρίζεις τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα υπογλυκαιμίας:

  • Αδυναμία
  • Πονοκέφαλος
  • Εφίδρωση
  • Τρέμουλο
  • Ταχυκαρδία
  • Σύγχυση

Στην περίπτωση λοιπόν που μετρήσεις το σάκχαρό σου και έχεις υπογλυκαιμία, ακολουθείς τον κανόνα 15-15, 15 γρ. υδατάνθρακες κάθε 15 λεπτά, μέχρι να επανέλθει το σάκχαρο στα φυσιολογικά επίπεδα, και τότε τρως ένα ελαφρύ γεύμα η μικρο-σνακ για να μην πέσουν ξανά τα επίπεδα σακχάρου μέχρι το επόμενο γεύμα σου.

Οι υδατάνθρακες που θα πάρεις όταν έχεις υπογλυκαιμία θέλουμε να είναι γρήγορης απορρόφησης, για παράδειγμα, 15 γρ. ευαπορρόφητων υδατανθράκων αντιστοιχούν σε 3-4 δισκία γλυκόζης ή μισό ποτήρι χυμό ή αναψυκτικό με ζάχαρη.

Μετά τον τοκετό

Αμέσως μετά τον τοκετό, μειώνεται απότομα η αντίσταση στην ινσουλίνη. Μέσα στις επόμενες μία με 2 εβδομάδες η ευαισθησία στην ινσουλίνη επιστρέφει στα προ εγκυμοσύνης επίπεδα.

Αν λαμβάνεις ινσουλίνη θα πρέπει να προσέξεις ιδιαίτερα με τη διατροφή σου αυτές τις ημέρες για να αποφύγεις τις υπογλυκαιμίες.

1 με 3 ημέρες μετά τον τοκετό συστήνεται η μέτρηση του σακχάρου νηστείας.

Στους 2 με 3 μήνες, στο χρόνο και κάθε 3 έτη, όπως επίσης και πριν από επόμενη κύηση συστήνεται η δοκιμασία φόρτισης με γλυκόζη.

Και κάθε χρόνο συστήνεται η μέτρηση της γλυκόζης νηστείας.

Θηλασμός

Ο θηλασμός συστήνεται στην περίπτωση που έχεις εμφανίσει ΣΔΚ. Αυτό που θέλει μόνο προσοχή είναι οι υπογλυκαιμίες τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό αν παίρνεις ινσουλίνη.

  • Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία, Κατευθηνήριες Οδηγίες για τη Διαχείριση του ατόμου με Σακχαρώδη Διαβήτη, 2021.
  • Tsirou et al., Guidelines for Medical Nutrition Therapy in Gestational Diabetes Mellitus: Systematic Review and Critical Appraisal, Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 2019.
  • Duarte-Garde et al., Academy of Nutrition and Dietetics Gestational Diabetes Evidence-Based Nutrition Practice Guideline, Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 2018.