Τον Ιανουάριο του 2026 παρουσιάστηκαν στις ΗΠΑ οι νέες Dietary Guidelines for Americans 2025–2030. Επειδή ήδη κυκλοφορούν έντονα στα social, αξίζει να τις δούμε αναλυτικά: τι λένε, τι αφήνουν “να εννοηθεί”, και –κυρίως– γιατί δεν είναι λογικό να τις υιοθετήσουμε αυτούσιες στην Ελλάδα.
Περιεχόμενα
Είναι φτιαγμένες για τους Αμερικανούς – σε ένα τελείως διαφορετικό πλαίσιο υγείας από των Ελλήνων
Οι οδηγίες αυτές γράφονται για τις ανάγκες και τα δεδομένα δημόσιας υγείας των ΗΠΑ. Εκεί, η παχυσαρκία στους ενήλικες είναι περίπου 40% (στο διάστημα 2021–2023).
Παράλληλα, η κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων είναι πολύ υψηλή: στους ενήλικες αντιστοιχεί σε ~53% των ημερήσιων θερμίδων (2021–2023).
Οι οδηγίες λοιπόν αυτές, που στοχεύουν έντονα ενάντια στα υπέρ-επεξεργασμένα τροφίμα (ultra-processed) και στους επεξεργασμένους υδατάνθρακες απευθείνονται σε ένα πολύ συγκεκριμένο διατροφικό περιβάλλον, το αμερικανικό.
Το “marketing vibe” υπέρ του κρέατος και των πλήρων γαλακτοκομικών
Στις δημόσιες τοποθετήσεις/αναλύσεις γύρω από τις νέες οδηγίες, φαίνεται να δίνεται έμφαση στην «υψηλής ποιότητας πρωτεΐνη» και σε επιλογές που πρακτικά μεταφράζονται εύκολα σε περισσότερο κρέας και περισσότερα πλήρη γαλακτοκομικά.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι η υψηλή πρωτεΐνη ή τα πλήρη γαλακτοκομικά είναι «κακά» Το πρόβλημα είναι ότι:
- όταν παρουσιάζεται το “κρέας/γαλακτοκομικά = η λύση”, κινδυνεύουμε να υποβαθμίσουμε τη θέση των οσπρίων, των ψαριών, του ελαιόλαδου, των ξηρών καρπών και της δικής μας Μεσογειακής διατροφής.
- ειδικά στα πλήρη γαλακτοκομικά και τα κορεσμένα, υπάρχει ρεαλιστικό “μαθηματικό” θέμα: αν προτείνουμε 3 μερίδες γαλακτοκομικών/ημέρα και αυτές γίνουν πλήρεις, ανεβαίνουν εύκολα τα κορεσμένα, πριν καν μπουν τα υπόλοιπα τρόφιμα της ημέρας.
Ναι, λιγότερα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι ή σωστή κατεύθυνση – αλλά δεν χρειάζεται να αυξήσουμε το κρέας
Αν κρατήσουμε κάτι χρήσιμο από τις αμερικανικές οδηγίες, είναι η ισχυρή έμφαση στη μείωση των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων. Εκεί η βιβλιογραφία και τα πληθυσμιακά δεδομένα είναι πράγματι πολύ επιβαρυντικά για τις ΗΠΑ.
Όμως για τον/την Έλληνα/Ελληνίδα, αυτό μπορεί να μεταφραστεί πιο έξυπνα και πολιτισμικά σωστά σε:
- περισσότερα σπιτικά γεύματα
- περισσότερα όσπρια και λαδερά
- ελαιόλαδο ως το βασικό λίπος
- ψάρια/θαλασσινά όσο γίνεται συχνότερα
- λιγότερα έτοιμα συσκευασμένα σνακ, επειδή συνήθως είναι βιομηχανικά σχεδιασμένα να τρώγονται εύκολα και σε ποσότητα.
Εμείς έχουμε Εθνικούς Διατροφικούς Οδηγούς – κομμένους και ραμμένους για την Ελλάδα
Στην Ελλάδα υπάρχουν οι Εθνικοί Διατροφικοί Οδηγοί (για ενήλικες, παιδιά/εφήβους, εγκύους/θηλάζουσες, 65+), που έχουν σχεδιαστεί με βάση:
- τη δική μας παράδοση/κουζίνα,
- τα δικά μας μοτίβα κατανάλωσης,
- και τις ανάγκες δημόσιας υγείας του ελληνικού πληθυσμού.
Μπορείτε να τους βρείτε στην πλατφόρμα «Διατροφικοί Οδηγοί» (έντυπο υλικό ανά κατηγορίες πληθυσμού).
Θα βγουν επικαιροποιημένοι οδηγοί για την Ελλάδα;
Υπάρχει θεσμική κατεύθυνση/στόχος για επικαιροποίηση και διάχυση των εθνικών διατροφικών οδηγιών μέσα από τον σχεδιασμό δημόσιας υγείας (αναφέρεται ως δράση/προτεραιότητα) και γνωρίζουμε ότι αναμένεται σύντομα επικαιροποίηση. Οπότε ας παραμείνουμε ενημερωμένοι για τις δικές μας διατροφικές οδηγίες.
Συμπέρασμα (και τι να κρατήσετε αν ζείτε στην Ελλάδα)
- Οι αμερικανικές οδηγίες δεν είναι “παγκόσμιο manual”. Είναι εργαλείο πολιτικής υγείας για τις ΗΠΑ.
- Η μείωση των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων είναι ο πιο χρήσιμος πυρήνας – αλλά μπορούμε να το κάνουμε με Μεσογειακό τρόπο, όχι με «περισσότερο κρέας και πλήρη γαλακτοκομικά».
- Για την Ελλάδα, ο πιο ασφαλής και ταιριαστός “μπούσουλας” είναι οι Εθνικοί Διατροφικοί Οδηγοί.
Συγγραφή: Πηνελόπη Δουβόγιαννη, Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος MSc, Υποψήφια Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
Δείτε επίσης
Το «μυστικό» μου για υγιεινό φαγητό κάθε μέρα: Η συνεργασία μας με την Instant Pot!
Ανακαλύψτε πώς το Instant Pot μου λύνει τα χέρια στην κουζίνα εδώ και 6 χρόνια! Δείτε τη νέα συνεργασία του FitDiet, βρείτε υγιεινές συνταγές και κερδίστε 8% έκπτωση με τον κωδικό FITDIET.
Υγιεινά Μεσογειακά Οικογενειακά Γεύματα: Γρήγορες και Εύκολες Συνταγές για Πολυάσχολες Ημέρες
Ανακαλύψτε πώς να ετοιμάσετε γρήγορα και εύκολα υγιεινά οικογενειακά γεύματα, εμπνευσμένα από τη Μεσογειακή διατροφή. Ενισχύστε τη σύνδεση της οικογένειάς σας μέσα από νόστιμες, θρεπτικές συνταγές που θα λατρέψετε όλοι! Μάθετε περισσότερα και δείτε το βίντεό μας για πρακτικές συμβουλές.
Φρούτα του χειμώνα: Πολύτιμοι σύμμαχοι υγείας και ευεξίας
Ανακαλύψτε τα πιο θρεπτικά φρούτα του χειμώνα και τα οφέλη τους για ανοσοποιητικό, καρδιά και ενέργεια, με απλές ιδέες για καθημερινή κατανάλωση.
